ANALİZ · 4 Eylül 2026
2026 AB Sürdürülebilirlik Hukuku: (AB) 2026/470 sayılı Yönerge Şirketler İçin Neyi Değiştiriyor?
AB, CSRD ve CSDDD’nin kapsamını yeniden çizdi. Reform, zorunlu yükümlülüklere tabi şirket sayısını önemli ölçüde azaltıyor, değer zincirindeki bilgi taleplerini sınırlıyor ve temel özen yükümlülüğü takvimini değiştiriyor.
AB sürdürülebilirlik düzenlemelerinde önemli bir yeniden yapılanma
24 Şubat 2026 tarihli (AB) 2026/470 sayılı Yönerge, AB şirket sürdürülebilirlik hukukunun yapısını önemli ölçüde değiştirdi. Düzenleme; 2013/34/AB sayılı Muhasebe Yönergesi, CSRD ve CSDDD dâhil olmak üzere temel düzenlemelerde değişiklik yapıyor. Reform sürdürülebilirlik hukukundan vazgeçmiyor; zorunlu yükümlülükleri daha büyük şirketlerde yoğunlaştırırken küçük piyasa aktörleri üzerindeki dolaylı yükleri azaltmayı amaçlıyor.
CSRD: kapsam belirgin biçimde daralıyor
Zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması için artık iki temel eşik öne çıkıyor: 450 milyon avronun üzerinde net ciro ve mali yıl içinde ortalama 1.000’den fazla çalışan. Ana şirketler bakımından eşikler konsolide düzeyde uygulanıyor. Bu nedenle daha önce CSRD kapsamına gireceğini öngören şirketlerin kapsam analizini yeniden yapması gerekiyor.
Değer zincirindeki küçük şirketler için koruma
Değer zincirinde 1.000 veya daha az çalışanı bulunan işletmeler, sürdürülebilirlik bilgisi talepleri bakımından korunan işletme statüsüne kavuşuyor. Bu işletmeler, gönüllü sürdürülebilirlik standartlarında öngörülen bilgilerin ötesine geçen talepleri kural olarak reddedebiliyor. Bu düzenleme özellikle tedarikçiler üzerindeki fiilî veri baskısını sınırlandırabilir.
Üçüncü ülke şirketleri bakımından yeni eşikler
Üçüncü ülke şirketleri bakımından da kapsam daraltılıyor. AB içindeki cironun son iki ardışık mali yılın her birinde 450 milyon avroyu aşması ve ilgili AB iştirak veya şubesi bakımından 200 milyon avronun üzerinde ciro eşiği öngörülmesi, uluslararası şirket grupları açısından yeni bir kapsam değerlendirmesini gerekli kılıyor.
CSDDD: en büyük şirketlere odaklanma
AB’de kurulmuş şirketler bakımından değiştirilen CSDDD çerçevesi kural olarak 5.000’den fazla çalışan ve dünya çapında 1,5 milyar avronun üzerinde net ciro arıyor. Böylece zorunlu sürdürülebilirlik özen yükümlülüğü, ekonomik etkisi ve faaliyet zincirleri üzerindeki nüfuzu en yüksek şirketlerde yoğunlaşıyor.
Özen yükümlülüğünde daha hedefli bilgi toplama
Derinlemesine inceleme için iş ortaklarından talep edilen bilgilerin gerekli, hedefli ve ölçülü olması gerekiyor. 5.000’den az çalışanı bulunan iş ortaklarından bilgi, ancak makul biçimde başka kaynaklardan elde edilemiyorsa istenmeli. Risk temelli yaklaşım ise korunuyor: şirketlerin olumsuz etkilerin en muhtemel veya en ağır olduğu alanlara odaklanması bekleniyor.
Uygulama takvimi
CSRD bağlantılı değişikliklerin üye devletlerce kural olarak 19 Mart 2027’ye kadar iç hukuka aktarılması gerekiyor. CSDDD bağlantılı değişiklikler için tarih 26 Temmuz 2028; ulusal özen yükümlülüğü kurallarının genel olarak 26 Temmuz 2029’dan itibaren uygulanması öngörülüyor.
Şirketler açısından pratik sonuç
Reform doğrudan yükümlü şirket sayısını azaltıyor; ancak sürdürülebilirlik kaynaklı hukuki ve piyasa risklerini ortadan kaldırmıyor. Şirket grupları, tedarikçiler ve iş ortakları raporlama kapsamlarını, özen yükümlülüğü süreçlerini, sözleşme hükümlerini ve mevcut ESG veri taleplerini yeniden değerlendirmeli. Bundan sonra kanunen zorunlu bilgi, gönüllü standart ve yalnızca sözleşmesel veya piyasa kaynaklı bilgi talebi arasındaki ayrım daha da önem kazanacak.
Temel hukuki kaynak
EUR-Lex üzerindeki resmî metin